Hiện nay, đang có dư luận bàn tán về
danh xưng đảng Cộng Sản và đảng Lao Động.
Dưới đây xin sơ lược về hai danh xưng nầy.
1.-
ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG
Tài liệu của cộng sản Việt Nam cho rằng
Đệ tam Quốc tế Cộng sản cử Nguyễn Ái Quốc (NAQ), về sau có tên là Hồ Chí Minh
(HCM), từ Xiêm La (Thái Lan ngày nay) đến Hồng Kông, tổ chức cuộc họp ngày
6-1-1930, thành lập đảng Cộng Sản Việt Nam (CSVN). Theo báo cáo chính trị HCM viết ngày
11-2-1951, đảng CS thành lập ngày 6-1-1930. (Hồ Chí Minh toàn tập [tập] 6, xuất
bản lần thứ hai, Hà Nội: Nxb.Chính Trị Quốc Gia, 2000, tr. 154.) Về sau tại Đại
hội III đảng Lao Động từ 5 đến 10-9-1960, bộ chính trị trung ương đảng yêu cầu
đại hội thông qua quyết định thay đổi ngày thành lập đảng là 3-2-1930 theo lệnh của Liên Xô.
Tuy nhiên, một tài liệu khác cho biết rằng
trong khi NAQ hoạt động ở Xiêm La, thì Đệ tam Quốc tế Cộng sản (ĐTQTCS) cử Trần
Phú và Ngô Gia Trì (Ngô Đức Trì?) là hai người đã học ba năm ở Moscow, mang chỉ
thị về Việt Nam để thành lập đảng Cộng Sản Đông Dương (CSĐD). Hai người nầy qua đường Pháp và gặp trở ngại
giấy tờ tại đây. Biết được tin nầy, NAQ
liền qua Hồng Kông, triệu tập cuộc họp lập đảng CS Việt Nam ngày 6-1-1930. Hai người kia ngày 8-2-1930 mới về đến Sài
Gòn. (Nguyễn Minh Cần, Đảng Cộng Sản Việt
Nam qua những biến động trong phong trào cộng sản quốc tế, Arlington, VA: Tổ
Hợp Xuất Bản Miền Đông Hoa Kỳ, 2016, tr. 145.)
