Ngày 7 tháng 5, 2014, kỷ niệm 60 năm kết thức trận Điện Biên Phủ, một trận đánh nổi tiếng thế giới. Xưa nay, mỗi trận đánh lớn đều gắn liền với tên tuổi một danh tướng, dĩ nhiên là người chỉ huy bên thắng trận. Trong trận Điện Biên Phủ, đó là Tướng Võ Nguyên Giáp. Nhưng nói tới Điện Biên Phủ, không thể bỏ qua người đã để cho Tướng Giáp thành công, là Tướng Dwight David Eisenhower. Một bên quyết thành công bằng cách hy sinh mạng sống binh sĩ, không nương tay. Một bên chủ trương bảo vệ mạng sống quân sĩ tới mức tối đa.
“Mỗi hai phút có ba trăm ngàn người chết trên hành tinh này. Bốn mươi lăm ngàn cho một trận đánh, có xá gì? Trong chiến tranh, chết không đáng kể.” (Võ Nguyên Giáp)
Người xưa từng nói, danh tướng như người đẹp, ít khi sống tới tuổi bạc đầu. Nhưng Tướng Giáp sống trên trăm tuổi, ông mới từ trần vào tháng 10, 2013, ở tuổi 102. Chỉ riêng điều này, Tướng Giáp đã là một tướng lãnh khác thường. Theo nữ ký giả người Ý Oriana Fallaci, nhờ lên tiếng công kích Mỹ từ Sai Gòn và tỏ ra có cảm tình với cộng sản, cô được phép tới thăm Bắc Việt cùng với một phái đoàn phụ nữ cộng sản Ý, và có cơ hội hiếm hoi phỏng vấn Tướng Giáp tại Hà Nội vào đầu năm 1969. Theo cô, “ông ấy ít giống những người Mac-xít khắc khổ của Hà Nội. Ông ấy luôn mặc nhung phục mới và ủi thẳng nếp; ông ấy sống trong một biệt thự thuộc địa đẹp do người Pháp xây cất với những đồ đạc thẩm mỹ của Pháp; ông sở hữu một chiếc xe hòm kính (limousine) có màn che, và tái hôn với một cô gái trẻ hơn ông nhiều tuổi. Tóm lại, ông đã có một cuộc sống chắc chắn không giống với đời sống của một nhà tu, hay của Hồ Chí Minh” (1). Tuy vậy, “đa thọ đa nhục”, vẫn theo kinh nghiệm của người xưa, sống lâu nhục nhiều, vào mấy thập niên cuối đời, tuy được coi là danh tướng anh hùng dân tộc, ông vẫn không thoát được nhiều nỗi nhục nhằn.
