Mục đích chính của bài này là để ghi nhớ lại các cơ sở di tích lịch sử liên hệ đến nghệ thuật thứ bẩy và nghệ thuật cải lương của người Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định trước năm 1975. Đó là các rạp hát (chiếu bóng-ciné) và các rạp ca cải lương hoặc cả hai.
Từ những sưu tầm các tài liệu trên Internet (gọi là tài liệu Internet), một tổng hợp đã được thực hiện để cấu tạo bài này. Trong số những tài liệu Internet, đánh số (1-29) và liệt kê ở phần cuối của bài này, các tài liệu số (1-9) viết về rạp hát và (13-15) về rạp ca cải lương là những tài liệu được tham khảo và trích dẫn nhiều nhất.
Với một địa bàn rộng lớn của thủ đô Sài Gòn, Chợ Lớn và tỉnh Gia Định, cộng thêm phần đa dạng của mỗi môi trường của từng khu vực địa bàn kinh doanh và sinh hoạt của các rạp hát, có lẽ không người Sài Gòn nào, kể cả những người kỳ cựu, dám tự hào, đã đi xem tất cả các rạp hát, để có thể sống, thấy, nghe và ghi lại tất cả các khía cạnh như là địa điểm, kiến trúc xây cất của từng rạp hát ở từng vùng như cũng như những khía cạnh về dân gian, ngôn ngữ, sinh sống, tập tục,buôn bán và làm ăn của các cửa hàng, tiệm ăn nổi tiếng một thời chung quanh các rạp hát này, mà ngày nay tên tuổi còn thấy xuất hiện hay bị mượn đỡ (mượn nhầm) ở hải ngoại. Tất cả sự kiện này đã góp lại thành những cái cá biệt duy nhất của mỗi rạp hát. Chính vì vậy, khó có thể tìm được hết tất cả các chỉ tiết tường tận của từng rạp hát trên đất phồn hoa đô hội này trong những tài liệu Internet kể trên.
