
“Nhà báo nói láo ăn tiền!” Không biết từ thời nào mà câu phê bình có tính chất mạ lị này với tất cả các người viết báo đã được phát sinh, cá nhân người viết bài chỉ nhớ loáng thoáng là từ hồi di cư 1954, đã nghe mấy vị huynh trưởng nói câu này rồi. Thật sự, câu này cũng đúng với vài tờ báo “lá cải,” không nhiều trang, và không có bài nghiên cứu, nhận định nào sâu sắc, chỉ có một số hình ảnh diễu cợt và những tin “xe cán chó, chó cán xe.”
Tuy nhiên, có nhận xét cực đoan như vậy là hoàn toàn hàm hồ, thô lỗ và có thể nói là “vô ơn” với những tờ báo thời tiền chiến, là phương tiện duy nhất đem lại văn minh, văn hóa cho dân tộc Việt Nam. Nhìn lại lịch sử văn học, chính báo chí thời đơn sơ những năm 1930-1954 là phương tiện duy nhất giúp cho người Việt mở rộng tầm mắt nhìn ra bên ngoài, để thấy văn minh của nhân loại đã phát triển thật xa với dân tộc Việt, mà từ đó tinh thần muốn cho nước Việt cùng tiến theo đà tiến của thế giới mà phát triển thêm.
Điển hình là tờ Nam Phong Tạp Chí, một nguyệt san xuất bản từ 1917 đến 1934, do nhà báo Phạm Quỳnh làm Chủ Nhiệm và Chủ Bút. Nam Phong Tạp Chí là một tờ báo có chủ trương truyền bá chữ Quốc Ngữ cho phần đông dân trí còn đang mê muội, do đó, với những bài văn, thơ, truyện ngắn, phê bình, và tài liệu lịch sử, Nam Phong Tạp Chí là ngọn đuốc soi đường cho trí thức của dân Việt được ngang tầm quốc tế.