Hành trình ngôn ngữ: Từ tiếng La-tinh đến Quốc ngữ - Nguyễn Ngọc Chính

Tiếp tục loạt bài về “Hành trình ngôn ngữ” (*), chúng ta trở lại vấn đề thời sự nóng bỏng để tìm hiểu về một cuộc hành trình dài nhất trong lịch sử ngôn ngữ Việt Nam, từ thế kỷ thứ 17 cho đến nay. Đó là việc chuyển đỗi từ chữ Nôm sang chữ quốc ngữ.

Vào thế kỷ thứ 17, các giáo sĩ người Bồ Đào Nha, Ý và Pháp đến Việt Nam để truyền đạo. Trở ngại lớn nhất là vấn đề “ngôn ngữ bất đồng”. Giải pháp tốt nhất là dùng mẫu tự tiếng và giọng đọc tiếng La-tinh để phiên âm tiếng nói của người Việt, tạo sự thuận tiện khi họ học tiếng Việt cũng như truyền đạo cho người Việt.

Tiếng La-tinh vốn thuộc nhóm ngôn ngữ gốc Ý của ngữ hệ Ấn-Âu, được dùng ban đầu ở Latium, vùng xung quanh thành Roma, hay còn gọi là La Mã. Tiếng La-tinh là ngôn ngữ chính thức của Đế quốc La Mã, tất cả những ngôn ngữ trong nhóm “Ngôn ngữ Rôman”(Romance languages) đều có nguồn gốc từ tiếng La-tinh.

Văn khắc bằng tiếng La-tinh tại Đấu trường La Mã