Muối diêm còn được biết với cái tên khoa học là Nitrate NO3 và Nitrite NO2. Nó được dùng làm chất bảo quản thịt được chế biến như dồi xúc xích, ham, jambon, lạp xưởng, nem chua. Với những thông tin cho rằng nó là chất gây ung thư cần tránh. Thực sự như thế nào??
.
Dù muốn dù không, thực phẩm mà chúng ta tiêu thụ hàng ngày rất nhiều muối diêm. Rau xanh, cà rốt, celery, củ dền hay beet chứa nhiều nitrate hơn là thịt cá được chế biến vì trong đất trồng trọt có rất nhiều nitrate.Rau củ hữu cơ organic thì chứa ít nitrate hơn. Nói chung là nitrate mà chúng ta nhận vào từ rau củ chiếm khoảng 80% trong khi đó chỉ có 5% từ thịt cá chế biến.
.
Thế tại sao muối diêm trong thịt cá lại đáng ngại hơn từ rau củ. Người ta phải dùng nitrite để giết vi khuẩn khi chế biến lạp xưởng, xúc xich, jambon và làm cho thịt có màu hồng đẹp mắt. Nitrate cũng dùng để ướp thịt làm jambon khi qúa trình này kéo dài cả năm, và nitrate từ từ biến thành nitrite. Nếu không có nó, người tiêu thụ sẽ dễ dàng bị nhiễm độc thực phẩm do vi trùng Clostridium Botulinum. Khi chúng ta ăn những thực phẩm chế biến này có chứa nitrate, vi khuẩn trong miệng chúng ta cũng biến nitrate thành nitrite. Và khi chúng ta nuốt thịt với nitrite này vào dạ dày, nơi có độ cường toan cao, nitrite kết hợp với amino acid của thịt cá biến thành nitrosamine. Nitrosamine là chất gây ung thư. Hiện tượng này không xảy ra với nitrate có trong rau củ vì rau củ không có chất đạm protein. Và vitamin C, polyphenols trong rau củ ức chế phản ứng hoá học biến nitrate thành nitrite. Vì thế khi ướp thịt với nitrite, nhà sản xuất cũng thêm sodium ascorbate, (một dạng muối của vitamin C), và sodium erythobate để chống chuyển hóa nitrite thành nitrosamine. Một điều lưu ý là món nem chua của Việt Nam, chẳng hạn nem chua Thủ Đức, cũng dùng nitrite để ướp thịt và có vị chua nhưng không phải chua vì chứa vitamin C. Như thế nó có nhiều khả năng biến thành nitrosamine khi ăn. Chưa thấy ai nghiên cứu về món này.
.