TIỂU SỬ VĨ NHÂN TRẦN LỤC (1825-1899)
Khi nền Đệ I Cộng Hòa do Tổng Thống Ngô Đình Diệm thành lập, dân miền nam Việt Nam thấy ngay một hệ thống công lập Trung Tiểu học xuất hiện, mang tên các vị anh hùng và vĩ nhân của Việt Nam. Trần Lục là tên của một trường trung học công lập nam sinh.
Quê quán vĩ nhân Trần Lục
Trần Lục tên thực là Trần Hữu, quê quán ở làng Đạo Đức, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa, tục gọi là Cụ Sáu. Xuất thân trong một gia đình theo Ki-tô giáo, ông đi tu để trở thành linh mục Công Giáo vào giữa lúc các Vua triều Nguyễn cấm đạo và bắt bớ những người theo đạo. Ông và em trai bị bắt đi tù ở Lạng Sơn. Là một tù nhân tinh thông Hán học, Trần Lục được quan chức địa phương thu dùng làm thư ký, chuyên soạn thảo công văn, trao đổi với triều đình. Nhờ thế, Trần Lục mới có cơ hội hòa giải sự xung đột giữa Giáo dân bị nghi oan là theo Pháp bán nước và triều đình Nguyễn.
Cơ hội ấy đã đến khi giặc Tạ Văn Phụng nổi loạn, hô hào Giáo dân chống lại triều đình, ông không theo nhưng hết lòng giúp quan quân triều Nguyễn dẹp loạn. Giặc tan vỡ năm 1865, nhờ công lao rất lớn của Trần Lục. Từ đó, ông được thả tự do. Ông đã tìm tới Kẻ Sở, gặp Giám Mục, và được phong làm Linh Mục. Trở về quê quán, ông được Giáo Hội giao cho quản trị giáo xứ Phát Diệm.
