Vương quốc Champa : Lịch sử 33 năm cuối cùng (1802-1835) là công trình nghiên cứu của Pgs. Ts. Po Dharma được xuất bản tại Paris vào năm 1987 bởi Viện Viễn Đông Pháp, với nhan đề : Le Panduranga (Campa). Ses rapports avec le Vietnam (1802-1835). Đây là tác phẩm lịch sử Champa cận đại đầu tiên viết về tình hình chính trị, quân sự và mối quan hệ với triều đình Huế kể từ ngày vua Gia Long lên ngôi vào năm 1802 cho đến khi vua Minh Mệnh xóa bỏ Champa trên bản đồ vào năm 1832, kéo theo sự ra đời phong trào kháng chiến của Katip Sumat (1833-1834) và sự vùng dậy vũ trang của Katip Ja Thak Wa (1834-1835) nhằm chống lại cuộc xâm lăng của triều đình Huế và phục hưng lại vương quốc Champa độc lập có chủ quyền.Lịch sử 33 năm cuối cùng của Champa là tổng thể của những biến cố tang thương nhất và đẫm máu nhất chưa từng xảy ra trong quá trình hình thành vương quốc Champa kể từ thế kỷ thứ II, một quốc gia hùng mạnh dưới thời cổ đại, nhưng không còn nghị lực và sức lực chống lại chính sách tàn bạo của vua Minh Mệnh (1820-1841) nhằm trừng phạt vô cùng dã man dân tộc Champa về tội theo Lê Văn Duyệt và hành động chống lại uy quyền của triều đình Huế. Đây cũng là giai đoạn đen tối nhất của một dân tộc Champa có nền văn tự và văn minh từ lâu đời, nhưng đành bó tay đầu hàng và qui phục trước làn sóng Nam Tiến, một chủ thuyết « đế quốc » trong nghĩa rộng của nó, nhắm vào mục tiêu xâm chiếm đất đai và tiêu diệt dân tộc láng giềng bằng bạo lực và súng đạn.
Bài viết này tổng hợp hai tạp bút của nhà văn Chin Shun Shin (Trần Thuấn Thần, 1924-2015) in trong tập Tôshi Shinsen (Đường thi Tân Tuyển, 1989) nhan đề Baika (Mai Hoa) và Botan (Mẫu Đơn) dưới một nhan đề đặt tạm
Mai hoa
Hoa mai có nhiều tên gọi khác nhau. Nhân vì nó nở trước các loài hoa khác nên được chấm là hoa khôi. Ngoài ra còn mang một số tên khác như băng cơ, băng hồn, băng nhụy, băng diễm, toàn là tên bắt đầu bằng một chữ băng. Cũng được ví von là loài hoa có ngọc cốt hay tuyết cốt. Tô Thức 蘇軾đời Tống từng viết:
La Phù Sơn hạ mai hoa thôn,
羅浮山下梅花村
Ngọc tuyết vi cốt băng vi hồn.
玉雪為骨氷為魂
(Ý: Thôn trồng hoa mai (có thể là danh từ riêng, NNT) nằm dưới núi La Phù. Hoa trắng như ngọc tuyết, hồn tinh khiết như băng).
|
| Stopping By Woods On A Snowy Evening Whose woods these are I think I know. His house is in the village though; He will not see me stopping here To watch his woods fill up with snow. My little horse must think it queer To stop without a farmhouse near Between the woods and frozen lake The darkest evening of the year. He gives his harness bells a shake To ask if there is some mistake. The only other sound's the sweep Of easy wind and downy flake. The woods are lovely, dark and deep, But I have promises to keep, And miles to go before I sleep, And miles to go before I sleep. Robert Frost (1874-1963) | Dừng Chân Chiều Tuyết Bên Rừng Rừng ai đây xem chừng như ta biết Nhà chủ nhân chắc biền biệt làng xa Nào thấy đâu lặng lẽ có mình ta Dừng chân ngắm rừng nhòa trong tuyết trắng. Chú ngựa non vẻ như là lạ lắm Nghĩ ngừng chi nơi vắng trại đâu kề Giữa rừng đông và hồ giá lạnh tê Chiều u ám nhất năm về giăng thấp. Ngựa rung khẽ nhạc chuông như muốn nhắc Như hỏi thầm ta chắc lạc đường chăng. Ngoài ra còn văng vẳng giữa thênh thang Tiếng gió ngàn vờn tuyết hoa bay trắng. Rừng đáng yêu, âm u và sâu thẳm, Nhưng nặng lòng ta ước hẹn còn ghi, Đường còn xa chờ đón bước ta đi, Đi, đi nữa trước khi ta ngơi nghỉ. Tâm Minh Ngô Tằng Giao chuyển ngữ |
Liên Hội Người Việt Canada đã phối hợp cùng các Tôn Giáo, Hội đoàn trong cộng đồng Việt Nam vùng Toronto và phụ cận để tổ chức Lễ Tưởng Niệm 50 Năm biến cố Tết Mậu Thân vào thứ Bảy, 3 tháng 3, 2018 vừa qua tại Northwood Community Centre, North York (Canada.)
.
Mục đích của ngày đặc biệt này là để tưởng niệm hàng ngàn đồng bào vô tội đã bị Cộng sản Bắc Việt và tay sai là "Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam" sát hại trong cuộc tổng tấn công Tết Mậu Thân 1968, để tưởng nhớ đến một trang sử đầy đau thương tang tóc của dân tộc Việt Nam, để nhắc nhở nhau, nhất là các thế hệ con cháu về tội ác diệt chủng không thể tha thứ của Cộng sản Việt Nam.
.
