
Trương Hoàng Minh
Năm 939, Ngô Vương Quyền đánh bại quân Nam Hán xâm lược mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ cho nước ta sau hàng ngàn năm Bắc thuộc. Từ năm đó đến năm 1945, theo chính sử, nước ta có bảy triều đại quân chủ gồm các nhà Ngô – Đinh – Tiền Lê – Lý – Trần – Hậu Lê và Nguyễn. Còn trên thực tế thì có thêm ba nhà nữa là nhà Hồ (1400-1407) nhà Mạc (1527-1592) và nhà Tây Sơn (1788-1802). Tuy nhiên, các sử thần đời trước đều cho bảy nhà trước là chính thống, ba nhà sau là ngụy triều, không chép thành kỷ riêng mà chép phụ, xen kẽ vào các đời vua nhà Trần và nhà Hậu Lê.
Thế nào là chính thống, thế nào là ngụy triều? Sử gia Trần Trọng Kim giải thích như sau: “Những người làm quốc sử nước Tàu và nước ta thường chia những nhà làm vua ra chính thống và ngụy triều. Nhà nào, một là đánh giặc mở nước, sáng lập ra cơ nghiệp, hai là được kế truyền phân minh, thần dân đều phục, ba là dẹp loạn yên dân, dựng nghiệp ở đất trung nguyên thì cho là chính thống. Nhà nào, một là làm tôi cướp ngôi vua, làm sự thoán đoạt không thành, hai là xưng đế xưng vương ở chỗ rừng núi, hay là ở đất biên địa, ba là những người ngoại chủng vào chiếm nước làm vua thì gọi là ngụy triều”.