Thẹn mình đá nát vàng phai (Kiều)
Giữa năm 1976,
từ trại Long Giao, tôi bị đưa ra Bắc, cùng với các thành phần "ác ôn,
có nợ máu" gồm An Ninh, Tình Báo, Chiến Tranh Chính Trị, Bộ Binh, Cảnh
Sát, Tuyên Úy, có cả Tổng Giám Mục Nguyễn Văn Thuận –toàn hàng độc, dữ dằn dưới mắt Việt Cộng. Gần ba ngàn người bị xếp như cá
hộp dưới hai khoang hầm tàu chở than, nguyên là của Việt Nam Thương Tín được cải
danh Sông Hương. Ai ở đâu là chết dí chỗ đấy, tiểu tiện phải bước qua những
thân người nằm rũ liệt, nghe chửi thề inh ỏi khi lỡ đạp lên bụng một ông khó
tính, mới đến được cái thùng gỗ nhỏ đặt ở cầu thang. Nước uống và lương khô được
thòng dây xuống, y như cảnh trong một phim buôn bán nô lệ đã xem đâu rồi. Hai
ngày sau cập bến Hải Phòng. Xe lửa và molotova bít bùng dàn chào sẵn để rước về
các vùng biên giới, như Yên Bái, Lao Kay... Bạn bè lạc nhau từ đây. Tôi đi
Hoàng Liên Sơn. Trời nóng hừng hực. Cửa toa đóng kín, khiến hai ông trung tá chết
ngộp, xác vứt lại bên đường. Ngồi xe hơi thì bị trẻ con ném đá, và những bà già
Bắc kỳ răng đen mã tấu tốc váy chửi rủa tục tằn, với sự làm ngơ đồng lõa của bọn
cán bộ.
Hoàng Liên Sơn với rặng Fansipan trùng điệp. Những ngày vào rừng,
lên núi đốn tre, chặt gỗ, giơ tay vóc từng nắm sương la đà dày đục, nếm thử thấy
tê buốt –như môi hôn phút chia lìa vội vã. Những đêm lạnh cóng phải đứng ngủ
cho bớt run rẩy trong chiếc chăn đơn cũ mục. Trên đường lao động, tôi gặp lại bằng
hữu thất tán từ các chiến trường xưa, không hẹn mà bị "gom bi" đầy đủ.
Nhìn nhau cười như mếu, thấm thía lời huênh hoang của một tên cán bộ: "Các
anh có mà chạy đằng giời!"
