Tối qua, đi chơi về, phải dành thì giờ trả lời phỏng vấn của đứa cháu gọi tôi bằng cậu. Năm tới, nó sẽ lên lớp 12 và thi tú tài. Một trong những "project" của năm lớp 12 là phải làm một phỏng vấn về một chủ đề mang tính thời sự xã hội mà nó quan tâm. Nó nghĩ ra đề tài kiểm duyệt (tức censorship) ở Việt Nam, và có vẻ thích đề tài này. Tôi nói thế là vì qua những câu hỏi nó chứng tỏ đã đọc về vấn đề này khá nhiều. Điều thú vị là nó "lôi" tôi và mẹ nó (tức em gái tôi) ra để phỏng vấn. Bài phỏng vấn gồm 10 câu hỏi sau đây:
1. Could you describe life in Vietnam due to censorship (Cậu làm ơn mô tả cuộc sống ở Việt Nam dưới chế độ kiểm duyệt).
2. In Vietnam, what was censored? (Vấn đề gì bị kiểm duyệt?)
3. How was it censored? (Họ kiểm duyệt như thế nào?)
4. What effects did it have on your learning and education? (Ảnh hưởng của kiểm duyệt đến việc học hành của cậu ra sao?
5. What effects did it have on your interests and hobbies? (Kiểm duyệt có ảnh hưởng gì đến sở thích của cậu?)
6. What effects did it have on your relationships? (Kiểm duyệt có ảnh hưởng gì đến các mối quan hệ của cậu?)
7. Did you understand why censorship occurred? (Thế cậu có hiểu tại sao người ta áp dụng chế độ kiểm duyệt?)
8. What happened to institutions? How did it affect you? (Điều gì xảy ra ở các học viện? Và nó ảnh hưởng như thế nào đến cậu?)
9. Why did you leave Vietnam? (Tại sao cậu rời Việt Nam?)
10. Could you describe the journey from Vietnam to Australia? (Cậu có thể mô tả hành trình từ Việt Nam đến Úc?)