Một lần làm việc tại CA Hà Nội, trong một nhóm người đông đảo làm việc xung quanh tôi, có một người thường phục nộ tôi: “mày có biết là người dân chỉ muốn yên ổn làm ăn không? Mày có biết người dân sợ gì nhất không? Người dân sợ nhất là bạo loạn, là chiến tranh. Tụi tao có trách nhiệm bảo đảm an ninh, trấn áp những thằng như mầy. Giết vài thằng như mầy mà giữ yên muôn dân cũng đáng,… Người dân vẫn sẽ ủng hộ tụi tao,….”
Những lời lẽ của nhân viên mặc thường phục trên không phải là không có lý. Đọc lịch sử hay xem phim cổ trang, chúng ta thường thấy các đáng quân vương thường áp dụng biện pháp “giết một người mà giữ yên muôn người”, thậm chí không phải giết một người mà có thể là một nhà, một họ,…có khi là một hương, một trấn. Người ta thường nhân danh cái to lớn như đất nước, xã hội,… để chà đạp lên số phận một số người. Người ta quan tâm đến cái chung, cái tổng thể, cái giá trị cộng đồng,… mà thường lờ đi, không để ý hay quên đi đừng cá nhân cụ thể. Xã hội không đếm xỉa đến số phận từng con người. Họ cho rằng đó là điều nhỏ nhặt, vặt vãnh không đáng để phải bàn.
Chúng ta có một cuộc trường chinh hàng ngàn năm trong chế độ phong kiến rồi gần 70 năm trong chủ nghĩa cộng sản-nơi mà chủ nghĩa tập thể được tôn vinh, nơi mà những giá trị cộng đồng được xiển dương, nơi mà không (hoặc ít) có chỗ cho những lo toan nhỏ nhặt cho số phận từng cá nhân riêng rẻ. Chính chế độ phong kiến, với triết lý hướng đến cộng đồng đã nghiền nát những số phận như Thúy Kiều và cũng là hệ thống tàn bạo bậc nhất mà con người từng kinh qua.
