Mỗi Tết là một chuyển
biến, là một lần đi. Mỗi người thân văn nghệ của tôi ra đi một cách khác nhau.
Họ cũng không chết một cách "thông thường" như những người khác.
Dường như với "người thường" một lần đi là vĩnh viễn, một đi không
trở lại. Người văn nghệ đi nhưng vẫn còn một cái gì đó -ngoài thể xác- ở lại.
Mỗi lần đọc bài thơ cũ xem bức tranh xưa là lại có "đối thoại", như
thể người đi, kẻ ở chưa hề đoạn trở âm dương.
Cuộc tạ từ họa sĩ
Lê Thị Lựu thật đơn giản, tôi đến chào bà ở bệnh viện Antibes, vùng bờ biếc
Côte d'Azur để mai lên đường về Paris, mừng bà bệnh tim đã đỡ, ngày mai
sẽ ra viện. Không nghi ngờ gì đến chuyến đi sắp tới trong vài giờ nữa của bà,
không mảy may nghĩ đến ngày mai không lại, chúng tôi đã tiêu dùng những
giờ khắc cuối một cách rộng rãi, gần như xa xỉ. Bà cười, nụ cười đẹp như ảnh
chụp thời xưa: nụ cười giai nhân mười tám trên đôi môi tám mươi. Bà vẫn kể
những tâm sự dí dỏm như muốn múc cạn quá khứ của mình. Miền Lê Thị Lựu đã qua
là mảnh đất trồng rất nhiều nghệ sĩ, bấy giờ đã thưa thớt, đã tan hàng nhiều
lắm.
Bà nhắc tên những Thẩm
Oánh, Tường Tam, Tường Lân trong màu sắc Mai Thứ, Lê Phổ, thành một hợp âm thủy
tinh. Tiếng bà nổ ran trong đám học trò tinh nghịch Mai Thảo, Thúc Linh như một
tổ khúc. Thế giới xưa trở về trong giao hưởng âm thanh, mầu sắc, tạo nên những
bức ấn tượng đặc biệt, nửa mơ nửa thực, nửa hội họa nửa thi ca.
