Ðây không phải là bài biên khảo, mà chỉ là vài lời ngỏ mà bạn bè nhờ viết cho 1 đêm nhạc thân hữu về người nhạc sỹ mà tôi rất yêu này.
Vài lời về Phạm Ðình Chương
Nhạc sỹ Phạm Ðình Chương là một nghệ sỹ không bao giờ muốn làm phiền ai cả, tất cả những đắng cay, đàm phán mà dư luận đổ lên ông đều là những khổ lụy mà xã hội, cuộc đời đã bắt ông phải gánh chịu.
Ðời Phạm Ðình Chương đúng với câu ví von cổ điển dành cho kiếp nghiệp những con người của nghệ thuật: "Con tằm nhả tơ". Con tằm ấy, ngay từ thưở vướng nghiệp, tại chiến khu 3, cho đến lúc mãn kiếp tại quê người, đã nhả cho đời Việt Nam những sợi tơ vui để đón mừng mùa đẹp, lúa tốt; sức sống thanh niên, những buổi sáng rừng, tiếng hát của những người dân chài. Những sợi tơ quê hương luôn luôn muốn quê hương trùng hội, muốn cho mọi dòng sông đều về góp hội trùng dương.
Nghĩa là chỉ có cho, không đòi, không mong lấy lại. Cái tình yêu dâng hiến, quá tốt, quá hiền, quá tin tưởng trong 1 cuộc sống mà những trái khuấy luôn luôn rình rập, bắn sẻ, cái tình mà ông đã đưa những lời thơ tuyệt vời của Ðinh Hùng vào cung Rê trưởng "Chưa gặp em anh đã nghĩ rằng, có nàng thiếu nữ đẹp như trăng, mắt xanh là bóng dừa hoang dại, âu yếm nhìn tôi không nói năng..." không có nhiều chỗ ở mọi thời đại, mọi nơi.
Rồi một ngày, thiên đường đã đổ vỡ tan tành. Tình yêu ngoài đời, cần nhiều thứ hơn là tình yêu trong mộng; tình yêu cần xác thịt mà người nữ muốn được thỏa mãn bởi người nam , tình yêu cần cái lửa đời hừng hực, cần ăn những trái táo của vườn cấm, nói tóm, tình yêu cần tình yêu sống, nóng, thật. Ðau nữa, là chuyện lại xảy ra trong một hoàn cảnh trái ngang. Cái chết tức tưởi như trong sử thoại Trọng Thủy, Mỵ Châu: "Giặc ngồi sau lưng nhà vua đấy".
Không phóng đại hóa đâu, không bi thảm hay lãng mạn hóa gì cả. Cái chết đã bắt đầu từ đó, gậm nhấm, tra tấn mà không cho lưỡi hái cắt vội. Con tằm tử thủ với nỗi đau của mình, con tằm quả quá hiền hoà, đọc văn của những người bạn của nhạc sỹ, viết về ông, sẽ thấy ai cũng nói đến cái "hiền" của Phạm Ðình Chương.
Thực tế đã khai tử những niềm vui, những khúc nhạc vui thực sự, từ đó là những khúc ca quanh quẩn trong tim, những giọt nước mắt "khóc lẻ loi một mình, là những viên đá xanh tim rũ rượi", rượu là một trong những vũ khí tử thủ hữu hiệu, thủ: chịu đựng và tử: chết. Khi"Nhắm mắt chỉ thấy một chân trời tím ngắt" , đó là lúc chỉ còn câu thắc mắc "Em đi qua đời tôi, có nhớ gì không em?". Hiền quá, hiền quá! Và ông yêu những người anh, chị, em của ông quá đỗi.
Còn gì để nói thêm nơi con người "một phiến tài tình, thiên cổ lụy" đó nữa, một kỹ thuật hòa âm mới mẻ, một nhạc sỹ giỏi đàn guitare từ bé, cái linh hồn của ban hợp ca Thăng Long, một tâm hồn hùng tráng trong một thể tạng gầy yếu, một tâm hồn yêu quê hương khôn cùng và luôn mất quê hương.
Có cần phải kết là nhạc sỹ Phạm Ðình Chương sinh quán tại Sơn Tây, và có thân mẫu xuất thân là một đào nương cũ. Ðây cũng là dịp mà tôi xin cám ơn ngành ca kỹ, đã bị mang tiếng oan là "xướng ca vô loài" đã để lại những thi, nhạc sỹ tuyệt vời cho Việt Nam, vắn tắt lắm cũng phải nói đến Tản Ðà, Phạm Ðình Chương và người anh rể cùng họ: nhạc sỹ Phạm Duy.
Phạm Thế Ðịnh
.jpg)
