Danh tướng Đặng Tất

Quốc sĩ vô song, song Quốc sĩ.

Anh hùng bất nhị, nhị Anh hùng.

Đó là 2 câu đối của vua Lê Thái Tổ cảm khái đề ra khi viếng quê hương của danh tướng Đặng Tất.

Đặng Tất sinh năm 1357 tại làng Tả Hạ, xã Phù Lưu, tổng Nội Ngoại, huyện Thiên Lộc, phủ Đức Quang, trấn Nghệ An. Hiện nay là xã Tùng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Ông đỗ Thám hoa triều Trần, làm quan với chức Hành khiển. Ông là con cháu của Lại bộ Thượng thư Đặng Bá Tĩnh.

Khi giặc Minh xâm lược, biến nước Việt thành quận huyện với chính sách “lấy di trị di”. Do bị bức bách ông trá hàng, được giao làm ĐạiTri châu Châu Hóa.

Ngày 1/11/1407, Trần Ngỗi tự xưng làm Giản Định Đế, dựng cờ khởi nghĩa ở Yên Mô (Ninh Bình) lập triều Hậu Trần. Lực lượng nghĩa quân vừa mới gây dựng bị quân Minh kéo đến đàn áp nên có nguy cơ tan rã. Giản Định Đế liền đưa quân vào Nghệ An tiếp tục hoạt động, được một số quý tộc nhà Trần cùng quan lại cũ của nhà Hồ tìm về tụ nghĩa.

Danh tướng Đặng Tất

Kính thưa quý thính giả,

Khoảng thời gian từ khi nhà Hồ sụp đổ vào năm 1407 cho đến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn vào năm 1418 là khoảng thời gian nước Đại Việt đầy loạn lạc tang thương. Nhưng nhờ truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, những anh hùng hào kiệt nhà Trần, nhà Hồ đã đánh đuổi giặc Tàu xâm lăng, giành lại giang sơn xã tắc. Trong tiết mục "Danh nhân nước Việt" tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài "Danh tướng Đặng Tất" của Việt Thái qua giọng đọc của Tam Thanh để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

                                                         *****

Quốc sĩ vô song, song quốc sĩ,

Anh hùng bất nhị, nhị anh hùng.

Đó là hai câu đối của vua Lê Thánh Tông ban chiếu tặng hai cha con ông Đặng Tất và Đặng Dung.

Đặng Tất sinh năm 1357 tại Thiên Lộc, châu Nghệ An, nay là xã Tùng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tỉnh. Ông thi đậu Thái học sinh thời nhà Trần và được bổ làm Tri phủ Hóa Châu nay là vùng Hải Lăng, Quảng Trị.