Vào đầu thế kỷ 20, sau khi triều đại Mãn Thanh bị lật đổ, rồi đến viên Tổng Thống sau khi chuyển sang Đại Đế là Viên Thế Khải bị vắn số, thì Trung Hoa lại chia năm xẻ bảy. Mỗi nơi lại có một đốc quân (warlord) hùng cứ.
Nhưng các vị đốc quân tại địa phương thường lại thiếu khả năng chính trị, do vậy họ vẫn phải dựa vào chính quyền trung ương, như một ông mù phải cõng một ông què mà mắt dù lòa nhưng vẫn còn nhìn được để hai bên cùng "tiến." Đó là hình ảnh của Trung Hoa thời đốc quân 1916-28.
Một đốc quân trẻ tuổi, có tài là Trương Học Lương, được mệnh danh là Young Marshal (Nguyên Soái Trẻ), nhưng đã không có được một mắt nhìn chính trị chính xác. Vì vậy, năm 1936, ông đã vô tình góp sức cho sự sống còn và, sau cùng là sự thành công, của Mao Trạch Đông. Sau đó ông bị Tưởng Giới Thạch giam lỏng từ thời 1936 cho đến 1989. Đến 1993, ông di dân sang Hawaii và chết tại đó vào năm 2001, được đúng 100 tuổi.
Một Lỗ Tấn, nhà văn nổi danh của Trung Hoa, đã "mô tả nước Trung Hoa của quá khứ là một xã hội ăn thịt người." Và những nhân vật "vang bóng một thời" như Hồ Thích, Khang Hữu Vi, Trần Độc Tú (Tổng Bí Thư đầu tiên của đảng cộng sản Trung Hoa)..., tất cả đều có mặt trong thời kỳ này.
Đặc San Lâm Viên xin mời quý vị cùng duyệt lại thời kỳ lịch sử rối ren này của Trung Hoa qua bài viết của nhà biên khảo Phạm Văn Tuấn: "Nước Trung Hoa Vào Thời Kỳ Đốc Quân (1916-28)." http://www.dslamvien.com/2018/12/nuoc-trung-hoa-vao-thoi-ky-doc-quan.html
--
Đặc San Lâm Viên
